Tổng thống Lee Jae-myung đang trả lời câu hỏi của các phóng viên tại buổi họp báo đầu năm mới diễn ra ngày 21 tại Nhà khách Cheong Wa Dae. /Yonhap |
Năm đầu tiên của chính quyền Lee Jae-myung với đường lối “ngoại giao thực dụng lấy lợi ích quốc gia làm trung tâm” đã trở thành một bước ngoặt quan trọng, góp phần nâng cao tính bền vững của nền ngoại giao Hàn Quốc. Trên thực tế, cũng đã có kết quả khảo sát dư luận cho thấy nền tảng giúp Tổng thống Lee duy trì tỷ lệ ủng hộ vững chắc chính là ngoại giao thực dụng.
Chính quyền Lee Jae-myung ra mắt vào tháng 6 năm ngoái, và năm đầu tiên triển khai ngoại giao thực dụng được đánh giá là đã đưa ngoại giao Hàn Quốc trở lại vũ đài quốc tế, đồng thời mở rộng tính linh hoạt ngoại giao thông qua cách tiếp cận thực tế trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động nhanh chóng.
◇ Tuyên bố “Korea is back” trên trường quốc tế
Chính quyền Yoon Suk-yeol bị đánh giá là đã thu hẹp tính tự chủ ngoại giao và làm thu hẹp không gian ngoại giao khi đặt “ngoại giao giá trị” lên hàng đầu. Đường lối này được cho là đã dẫn đến việc suy yếu quan hệ với Trung Quốc và Nga, kéo theo sự suy giảm lợi ích kinh tế của Hàn Quốc và ảnh hưởng đối với Triều Tiên.
Sau đó, khoảng trống về vai trò lãnh đạo đối ngoại xuất hiện do việc ban bố thiết quân luật ngày 3/12, trong bối cảnh trật tự quốc tế bắt đầu tái cấu trúc mạnh mẽ cùng với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng. Trong giai đoạn này, chính quyền Lee Jae-myung đã nhanh chóng đưa Hàn Quốc trở lại sân khấu ngoại giao quốc tế dựa trên chiến lược ngoại giao thực dụng.
Giáo sư Min Jeong-hoon, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Bắc Mỹ và châu Âu thuộc Học viện Ngoại giao Quốc gia, trong báo cáo “Một năm chính quyền Lee Jae-myung: Thành tựu ngoại giao và những nhiệm vụ phía trước”, cho rằng “thành tựu ngoại giao quan trọng nhất trong năm đầu của chính quyền Lee Jae-myung chính là việc bình thường hóa nền ngoại giao Hàn Quốc”. Đặc biệt, tại Hội nghị cấp cao APEC năm 2025 tổ chức ở Gyeongju, Hàn Quốc đã chủ trì 14 cuộc tham vấn chính thức, điều phối khác biệt giữa các nước thành viên và thông qua ba văn kiện then chốt gồm “Tuyên bố lãnh đạo APEC”, “Sáng kiến APEC về AI” và “Khung hợp tác ứng phó với biến đổi cơ cấu dân số”, qua đó thể hiện rõ bản chất của ngoại giao thực dụng.
◇ Mở rộng đối thoại với các nước láng giềng trên nền tảng liên minh Hàn–Mỹ vững chắc
Việc quản lý ổn định an ninh trên bán đảo Triều Tiên và bảo vệ sinh mạng, tài sản của người dân là lợi ích quốc gia cốt lõi nhất của Hàn Quốc. Trong bối cảnh năng lực hạt nhân và tên lửa ngày càng tinh vi của Triều Tiên trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh bán đảo, chính quyền Lee Jae-myung đang tăng cường hợp tác với Mỹ.
Ngoại giao thực dụng của chính quyền Lee Jae-myung củng cố hợp tác ba bên Hàn–Mỹ–Nhật trên nền tảng liên minh Hàn–Mỹ vững chắc. Đồng thời, thông qua các chuyến thăm Trung Quốc và Nhật Bản, chính quyền đã làm rõ rằng mục tiêu của ngoại giao Hàn Quốc không còn dựa trên ý thức hệ hay cảm xúc dân tộc, mà tập trung vào hợp tác thực chất vì lợi ích chung.
Trên cơ sở đó, ngoại giao thực dụng trong năm nay đứng trước nhiệm vụ mở rộng phạm vi ảnh hưởng sang khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và toàn cầu. Hàn Quốc cần quản lý ổn định quan hệ với Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc, đồng thời tăng cường liên kết với ASEAN, Trung Đông và châu Phi dựa trên các nguyên tắc hợp tác phổ quát như “cởi mở, bao trùm và đoàn kết”, qua đó khẳng định vị thế là một quốc gia trụ cột toàn cầu.
Giáo sư Min nhận định rằng “ngoại giao thực dụng lấy lợi ích quốc gia làm trung tâm của chính quyền Lee Jae-myung cho phép theo đuổi một đường lối ngoại giao bao trùm toàn bộ phổ ý thức hệ, đồng thời cung cấp nền tảng chính sách đối ngoại ổn định, vượt qua chia rẽ chính trị trong nước”. Ông nhấn mạnh rằng trong thời gian tới, chính quyền cần tích cực tận dụng lợi thế so sánh của Hàn Quốc trong các lĩnh vực như thương mại, công nghệ cao, hợp tác phát triển, năng lượng, công nghiệp quốc phòng, văn hóa và giao lưu nhân lực. Nếu ngoại giao thực dụng tiếp tục duy trì được sự ủng hộ của người dân, Hàn Quốc có thể được công nhận là một quốc gia tiên tiến kiểu mẫu trên trường quốc tế.
Ji Hwan-hyuk
ⓒ "젊은 파워, 모바일 넘버원 아시아투데이"
